Hoàn công nhà là thủ tục bắt buộc trong nhiều trường hợp để đưa nhà ở đã xây dựng xong vào sử dụng. Đây cũng chính là điều kiện để được Nhà nước công nhận quyền sở hữu nhà trên đất (cấp sổ hồng).
Hoàn Công Nhà Là Gì?
Hoàn công nhà là cách gọi phổ biến của người dân dùng để chỉ thủ tục nghiệm thu công trình hoặc thông báo cho cơ quan Nhà nước trước khi đưa vào sử dụng. Hoàn công thể hiện cấu trúc, hiện trạng những thay đổi trong thi công và là điều kiện để được cấp sổ hồng về sau.
Thực chất đây là một thủ tục hành chính trong hoạt động xây dựng được thực hiện sau khi bên thi công hoặc bên chủ đầu tư xác nhận đã hoàn thành xây dựng công trình có nghiệm thu và giấy phép xây dựng.
Trong đó, chủ đầu tư là tổ chức, cơ quan, cá nhân sở hữu vốn, vay vốn hoặc được giao trực tiếp quản lý, sử dụng vốn để thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng. Đối với nhà ở riêng lẻ, chủ đầu tư (cá nhân, hộ gia đình) là người chi tiền thuê người khác xây dựng nhà cho mình.
Bản vẽ hoàn công là bản vẽ công trình xây dựng hoàn thành, trong đó thể hiện vị trí, kích thước, vật liệu và thiết bị được sử dụng thực tế (Khoản 4 Điều 2 Nghị định 06/2021/NĐ-CP)
Tại Sao Phải Hoàn Công Nhà Ở?
Pháp luật hiện hành ghi nhận quyền sở hữu tài sản của tổ chức, cá nhân được chia thành 2 loại chính gồm tài sản phải đăng ký sở hữu và tài sản không phải đăng ký sở hữu.
Công trình xây dựng, nhà ở thuộc nhóm tài sản phải đăng ký sở hữu. Để được đăng ký quyền sở hữu, chủ đầu tư cần phải thực hiện thủ tục hoàn công. Công trình, nhà ở khi đó mới được thừa nhận về mặt pháp lý.
Do đó, hoàn công chính là điều kiện để được cấp đổi lại sổ hồng trong đó thể hiện những thay đổi về hiện trạng nhà đất sau khi thi công. Với nhà ở riêng lẻ, sau khi xây dựng xong phải hoàn thiện thủ tục hoàn công nhà ở riêng lẻ trước khi làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận.
Nếu thiếu giấy tờ hoàn công, ngôi nhà đó sẽ chưa được pháp luật thừa nhận. Điều này ảnh hưởng tới quyền lợi của bạn khi bị thu hồi hoặc khó khăn khi chuyển nhượng bởi người mua sẽ không an tâm về bất động sản này.
Lưu ý, nếu không hoàn công thì ngôi nhà vẫn được cấp sổ hồng. Tuy nhiên, sổ hồng chưa hoàn công và sổ hồng đã hoàn công có những khác biệt nhất định, cụ thể:
- Sổ hồng đã hoàn công là giấy tờ khẳng định quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà trên đất đó. Sổ hồng chưa hoàn công, pháp luật chỉ công nhận quyền sở hữu đất. Ngôi nhà trên mảnh đất đó không có giá trị về mặt pháp lý.
- Sổ đã hoàn công sẽ có thể hiện mặt bằng từng tầng, trong khi đó, sổ hồng chưa hoàn công chỉ thể hiện ranh giới, diện tích đất, vị trí thổ cư (nếu có).
Như vậy, việc làm hồ sơ hoàn công nhà là bắt buộc nếu bạn muốn xác nhận sở hữu tài sản trên đất hoặc xin phép cải tạo, sửa chữa công trình sau này.
Các trường hợp được miễn phép hoàn công xây dựng
Một số trường hợp được phép miễn hoàn công xây dựng, chi tiết theo quy định của khoản 30 điều 1 Luật xây dựng sửa đổi, bổ sung năm 2020
Hoàn Công Nhà Có Ý Nghĩa Như Thế Nào?
Thứ nhất, với nhà đã hoàn tất thủ tục hoàn công, nếu thuộc diện quy hoạch sẽ được đền bù phần đất và giá trị ngôi nhà. Trong khi đó, nhà không hoàn công sẽ không được đền bù hoặc chỉ đền bù rất thấp.
Thứ hai, khi mua bán bất động sản, nhà đã hoàn công sẽ bán được giá cao hơn và thuận lợi hơn bởi pháp lý đảm bảo.
Thứ ba, khi thế chấp, vay vốn ngân hàng, nhà đã hoàn công sẽ được định giá cao hơn so với nhà không hoàn công.
Những Trường Hợp Nào Cần Phải Hoàn Công Nhà?
Theo quy định hiện hành, mọi trường hợp xây dựng tại đô thị đều phải thông qua thủ tục cấp phép xây dựng. Đối với nhà ở tại nông thôn thì nhà ở riêng lẻ xây dựng trong khu di tích lịch sử – văn hóa, khu bảo tồn mới cần xin cấp phép xây dựng.
Việc hoàn công nhà được đặt ra đối với mọi trường hợp xây dựng nhà ở phải cấp phép xây dựng, ngoại trừ các trường hợp xây nhà ở riêng lẻ ở nông thôn không cần xin giấy phép.
Nhà Chưa Hoàn Công Có Bị Phạt Không?
Pháp luật hiện hành không có quy định về thời hạn hoàn công sau khi xây dựng xong công trình nhà ở. Theo đó, chủ sở hữu có thể chưa cần thực hiện thủ tục này trong quá trình sử dụng. Vậy nhưng, gia chủ sẽ gặp nhiều khó khăn nếu muốn cầm cố, thế chấp hoặc chuyển nhượng tài sản. Phần lớn các trường hợp, bạn khó có thể thực hiện những thủ tục này.
Nguồn: Luật xây dựng sửa đổi, bổ sung năm 2020 và Nghị định 06/2021/NĐ-CP
>>> Những lưu ý quan trọng để không bị hớ khi mua nhà lần đầu
